<\/p>\n
<\/p>\n
Puerperium p\u00ebrkufizohet si periudha kohore nga lindja deri n\u00eb jav\u00ebt e para t\u00eb paslindjes. Kjo periudh\u00eb zakonisht konsiderohet t\u00eb zgjat\u00eb gjasht\u00eb jav\u00eb. Pas gjasht\u00eb jav\u00ebsh nga lindja, trupi i kthehet gjendjes s\u00eb para-shtatz\u00ebnis\u00eb. N\u00eb vijim p\u00ebrshkruhet shkurtimisht anatomia dhe fiziologjia e periudh\u00ebs postpartum.<\/p>\n
<\/p>\n
Mitra<\/strong><\/p>\n Gjat\u00eb shtatz\u00ebnise mitra, pa perfshir\u00eb fetusin, placent\u00ebn dhe l\u00ebngjet, peshon mesatarisht 1000 gram. Pas gjasht\u00eb jav\u00ebsh nga lindja, uterusi i kthehet mas\u00ebs prej 50-100 gram.<\/p>\n Menj\u00ebher\u00eb pas lindjes, fundusi uterin \u00ebsht\u00eb i preksh\u00ebm n\u00eb ose pran\u00eb nivelit t\u00eb umbilicusit (k\u00ebrthiz\u00ebs) s\u00eb n\u00ebn\u00ebs. Reduktimi m\u00eb i ndjesh\u00ebm n\u00eb p\u00ebrmasa dhe mas\u00eb i mitr\u00ebs ndodh n\u00eb 2 jav\u00ebt e para pas lindjes. N\u00eb jav\u00ebt ne vazhdim, mitra gradualisht i kthehet gjendjes s\u00eb para-shtatz\u00ebnis\u00eb, duke mbetur megjithat\u00eb m\u00eb e madhe n\u00eb mas\u00eb se mitra e dikurshme.<\/p>\n Endometriumi rigjenerohet me shpejt\u00ebsi, aq sa n\u00eb dit\u00ebn e shtat\u00eb zakonisht gj\u00ebndrat endrometriale jan\u00eb evidente. Deri n\u00eb dit\u00ebn e gjasht\u00ebmb\u00ebdhjet\u00eb, endrometriumi \u00ebsht\u00eb rikthyer n\u00eb normalitet p\u00ebrgjat\u00eb uterusit, pa p\u00ebrfshir\u00eb zon\u00ebn e placent\u00ebs.<\/p>\n Zona e placent\u00ebs p\u00ebson nj\u00eb seri ndryshimesh n\u00eb periudh\u00ebn postpartum.Menj\u00ebher\u00eb pas lindjes, kontraktimet e muskulit t\u00eb pavij\u00ebzuar arterial dhe kompresimi i en\u00ebve t\u00eb gjakut prej kontraktimeve te miometriumit rezultojn\u00eb n\u00eb homeostaz\u00eb. P\u00ebrmasa e shtratit placental p\u00ebrgjysmohet.<\/p>\n Menj\u00ebher\u00eb pas lindjes, nj\u00eb sasi e madhe gjaku kalon prej uterusit deri n\u00eb momentin e kontraktimit. V\u00ebllimi i sekrecioneve vaginale (lochia) ulet. Koh\u00ebzgjatja e k\u00ebtyre sekrecioneve, t\u00eb njohura si lochia rubra, varion. Sekrecionet n\u00eb ngjyr\u00eb t\u00eb kuqe progresivisht ndryshojn\u00eb drejt t\u00eb kuqes n\u00eb kafe duke ndryshuar edhe konsistenc\u00ebn (lochia serosa). Pas k\u00ebsaj, sekrecionet vazhdojn\u00eb t\u00eb ulen n\u00eb sasi dhe marrin ngjyr\u00eb te verdh\u00eb (lochia alba). Koh\u00ebzgjatja e sekrecioneve (lochia) varion, megjithat\u00eb mesatarja \u00ebsht\u00eb pes\u00eb jave.<\/p>\n Sasia dhe ngjyra e sekrecioneve ndryshon konsideruesh\u00ebm. 15% e grave vazhdojn\u00eb t\u00eb ken\u00eb lochia deri ne 6 ose m\u00eb shum\u00eb jav\u00eb postpartum.<\/p>\n <\/p>\n Qafa e mitr\u00ebs ndryshon me shpejt\u00ebsi, megjithate nuk i rikthehet gjendjes nulipare, pra t\u00eb para-lindjes.<\/p>\n <\/p>\n Edhe vagina nis rikthimin drejt gjendjes s\u00eb m\u00ebparshme, megjith\u00ebse nuk kthehet n\u00eb p\u00ebrmasat e para-shtatz\u00ebnis\u00eb. Vaskulariteti i rritur dhe edema nisin normalizimin nga java e tret\u00eb dhe rugae (palosjet) e vagin\u00ebs rishfaqen n\u00eb grat\u00eb q\u00eb nuk jan\u00eb duke ushqyer bebet me gji.<\/p>\n <\/p>\n Perineumi p\u00ebrgjat\u00eb procesit t\u00eb lindjes p\u00ebson ndryshime drastike. Vulva e bymyer nis rikthimin n\u00eb gjendjen e m\u00ebparshme brenda 2 jav\u00ebsh. Toni i muskujve rifitohet brenda 6 jav\u00ebsh, megjithat\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsime t\u00eb ndjeshme vazhdojn\u00eb edhe n\u00eb muaj m\u00eb pas. Rikthimi n\u00eb normalitet varet prej d\u00ebmtimit q\u00eb mund t\u00eb ken\u00eb p\u00ebsuar muskujt, nervat dhe indet lidhore.<\/p>\n <\/p>\n Muri abdominal mbetet i but\u00eb dhe jo i tonifikuar p\u00ebr jav\u00eb n\u00eb vazhdim. Rikthimi n\u00eb gjendjen e para-shtatz\u00ebnis\u00eb varet gjer\u00ebsisht prej ushtrimeve.<\/p>\n <\/p>\n Rikthimi i funksionit normal t\u00eb vezoreve influencohet prej gjidh\u00ebnies. N\u00ebnat q\u00eb zgjedhin gjidh\u00ebnien p\u00ebrjetojn\u00eb nj\u00eb periudh\u00eb m\u00eb t\u00eb gjat\u00eb t\u00eb munges\u00ebs se ciklit dhe anovulacionit. N\u00ebnat q\u00eb zgjedhin t\u00eb mos ushqejn\u00eb foshnjen me gji mund t\u00eb ovulojn\u00eb q\u00eb prej 27 dit\u00ebsh pas lindjes. Shumica e grave kan\u00eb periodat e para brenda 12 jav\u00ebsh, me mesatare t\u00eb pergjithshme 7-9 jav\u00eb.<\/p>\n Rikthimi i menseve varion prej nj\u00eb s\u00ebr\u00eb faktor\u00ebsh, duke p\u00ebrfshire sesa shpesh f\u00ebmija ushqehet dhe n\u00ebse ushqyerja e femij\u00ebs me gji suplementohet edhe me qumesht formule. Vonesa n\u00eb rikthimin e funksionit normal t\u00eb vezoreve n\u00eb n\u00ebn\u00ebn q\u00eb zgjedh gjidh\u00ebnien shkaktohet prej ndalimit t\u00eb ovulacionit prej rritjes s\u00eb nivelit t\u00eb prolaktin\u00ebs.<\/p>\n <\/p>\n Ndryshimet e gjinjve q\u00eb e p\u00ebrgatitin trupin p\u00ebr gjidh\u00ebnie ndodhin p\u00ebrgjat\u00eb shtatz\u00ebnis\u00eb. Laktogjeneza, q\u00eb p\u00ebrkufizohet si zhvillim I aft\u00ebsis\u00eb p\u00ebr t\u00eb sekretuar qum\u00ebsht, ndodh q\u00eb n\u00eb jav\u00ebn e 16 t\u00eb shtatz\u00ebnis\u00eb. Placenta b\u00ebn t\u00eb mundur qarkullimin e niveleve t\u00eb larta t\u00eb progesteronit, i cili aktivizon qelizat e maturuara alveolare n\u00eb gjinj p\u00ebr t\u00eb sekretuar sasi t\u00eb vogla qum\u00ebshti. Pas lindjes, r\u00ebnia e nivelit t\u00eb progesteronit stimulon prodhimin e qum\u00ebshtit dhe zmadhimin e gjinjve n\u00eb periudh\u00ebn postpartum. Kulloshtra \u00ebsht\u00eb sasia e par\u00eb e prodhuar n\u00eb 2-4 pas lindjes. I pasur me proteina dhe antitrupa, kulloshtra \u00ebsht\u00eb protektive p\u00ebt t\u00eb sapolindurin. Qum\u00ebshti vazhdon t\u00eb ndryshoj\u00eb p\u00ebrmbajtjen nutricionale n\u00eb m\u00ebnyre q\u00eb t\u00eb plot\u00ebsoj\u00eb nevojat e foshnjes.<\/p>\n Laktacioni \u00ebsht\u00eb procesi i sekretimit t\u00eb vazhdueshem t\u00eb sasive t\u00eb konsiderueshme t\u00eb qum\u00ebshtit. Ky process nxit clirimin e prolaktin\u00ebs nga gjendra pituitare anterirore. Stimulimi i thithkave prej bebes \u00ebsht\u00eb i nevojsh\u00ebm, sepse nxit prodhimin e oksitocin\u00ebn prej gj\u00ebndr\u00ebs pituitare posteriore. Clirimi i oksitocin\u00ebs stimulon kompleksin thithe-areolar duke b\u00ebr\u00eb q\u00eb qelizat mioepiteliale t\u00eb gjirit t\u00eb kontraktohen dhe t\u00eb nxitin daljen jasht\u00eb t\u00eb qum\u00ebshtit. N\u00ebse n\u00ebna nuk \u00ebsht\u00eb n\u00eb gjidh\u00ebnie, mosdalja jasht\u00eb e qum\u00ebshtit sjell rritje t\u00eb presionit intramamar nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb qum\u00ebshti akumulohet. P\u00ebrfundimisht, nj\u00eb inhibitor i laktacionit (FIL) ul nivelet e prolaktin\u00ebs.<\/p>\n <\/p>\n Dr. Ardi Prushi<\/p>\n P\u00ebrshtati: Ajna Gjyla<\/p>\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Puerperium p\u00ebrkufizohet si periudha kohore nga lindja deri n\u00eb jav\u00ebt e para t\u00eb paslindjes. Kjo periudh\u00eb zakonisht konsiderohet t\u00eb zgjat\u00eb gjasht\u00eb jav\u00eb. Pas gjasht\u00eb jav\u00ebsh nga lindja, trupi i kthehet gjendjes s\u00eb para-shtatz\u00ebnis\u00eb. N\u00eb vijim p\u00ebrshkruhet shkurtimisht anatomia dhe fiziologjia e periudh\u00ebs postpartum. Mitra Gjat\u00eb shtatz\u00ebnise mitra, pa perfshir\u00eb fetusin, placent\u00ebn dhe […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":23713,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[240],"tags":[236,256],"class_list":["post-2371","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-obstetrike","tag-obstetrike-gjinekologji-obgyn-obsgjin-drardi-drprushi-drardiprushi-obstetergjinekolog-shtatzenia","tag-hiqe-termin-puerperium-lehonia-lohjet-gjinjte-nene-mami-puerperium-lehonia-lohjet-gjinjte-nene-mami"],"yoast_head":"\nQafa e mitr\u00ebs<\/h3>\n
<\/h3>\n
<\/h3>\n
<\/h3>\n
Vagina<\/h3>\n
Perineum<\/h3>\n
Muri abdominal<\/h3>\n
Vezoret<\/h3>\n
Gjinjt\u00eb<\/h3>\n